'Man voor het Vuurpeloton'

De dreef

De tekst op de voorzijde in het plaveisel luidt:


'HIER WERDEN OP 7 MAART 1945 15 NEDERLANDERS GEFUSILLEERD.'


In een natuurstenen strip van circa 10 meter lang zijn de namen en leeftijden van de omgekomen verzetsmensen gebeiteld:



  • Jul Alkema (19 jaar)
  • Cornelis Hartog (25 jaar)
  • Johannes van der Haas (32 jaar)
  • Pieter van der Haas (22 jaar)
  • Willem de Jager (33 jaar)
  • Wilhelmus Alb. Jiskoot (20 jaar)
  • Jacob Miedema (53 jaar)
  • Martinus Molenkamp (46 jaar)
  • Jacobus Oelschläger (31 jaar)
  • Johannes Oelschläger (31 jaar)
  • Johannes Rozekrans (43 jaar)
  • Hugo Ruijs (20 jaar)
  • Albert Scheepstra (19 jaar)
  • Peter van Sloten (30 jaar)
  • Johannes Volkers (38 jaar)

Geschiedenis van het monument

Het monument 'Man voor het Vuurpeloton' in Haarlem is opgericht ter nagedachtenis aan de vijftien verzetslieden die hier op 7 maart 1945 zonder enige vorm van proces door de bezetter zijn gefusilleerd.

De executie was een represaille voor de aanslag van het verzet op een lid van de toenmalige P.I.D. (Politieke Inlichtingen Dienst), het Nederlandse verlengstuk van de Sicherheitsdienst. De vijftien slachtoffers waren door de bezetter gearresteerd omdat ze verdacht werden van verzetsactiviteiten. Zij zaten opgesloten in het Huis van Bewaring aan de Weteringenschans te Amsterdam. Op 7 maart 1945 (twee maanden voor de bevrijding) werden de gevangenen willekeurig aangewezen om per vrachtauto naar de Dreef in Haarlem te worden vervoerd. Aan de huizenzijde van de Dreef werden door de bezetter ongeveer honderd burgers bijeengedreven, terwijl de vijftien gevangenen aan de overzijde naast elkaar werden gezet. Vervolgens werd het vuurpeloton opgesteld, onder leiding van luitenant Stover.

Het monument is onthuld op 7 maart 1949 door de Commissaris van de Koningin in Noord-Holland, dr. J.E. baron de Vos van Steenwijk.

Bij de onthulling heeft de Commissaris van de Koningin in een toespraak het volgende gezegd: 'Onze oorlogswonden zijn nog niet genezen, maar zij zullen genezen, vroeger of later. Een nieuw geslacht groeit op, dat deze nog slechts van horen zeggen zal kennen, maar zware wonden als deze laten littekens na en die littekens behoeven wij niet te verbergen. Zij zullen voor het komende geslacht een memento zijn wat er geschiedt als ons geliefde Nederland door een totalitair regime bezet wordt. Zo zie ik dit monument als een teken van de wonden, die Nederland op 7 maart 1945 op deze plek werden toegebracht."

Het monument 'Man voor het Vuurpeloton' in Haarlem is een bronzen beeld van een staande mannenfiguur. Het beeld is geplaatst op een laag plateau van oude klinkers. In de bestrating is een natuurstenen strip van circa 10 meter lang aangebracht waarin de namen en leeftijden van de omgekomen verzetsmensen zijn gebeiteld. Achter het gedenkteken staat een groene haag. Het beeld is 1 meter 90 hoog.

Symboliek

Beeldhouwer Mari Andriessen heeft zijn ontwerp als volgt omschreven: 'Ik maakte eerst iets van een vrouw met fakkel en zo, maar verwierp dat idee gelukkig. Toen zag ik in een tijdschrift een foto van een jonge Griekse verzetsstrijder op 't ogenblik dat hij gefusilleerd werd. Dat was een foto alleen van zijn hoofd. Ik vond toen dat ik daarvan uit moest gaan en maakte een ontwerp ter grootte van 78 cm. Na de goedkeuring van het comité maakte ik het beeld ter grootte van 1.90 meter. Ik moet hier onmiddellijk aan toevoegen dat het kleine beeld véél en véél beter is en dat daarin meer dan in 't grote beeld het al dood zijn - van de wereld af zijn - tot uitdrukking komt. Overigens merk ik wel dat dit gevoel toch uit het grote beeld wel op mensen overkomt.

Locatie monument


4meiHaarlem

Dreef, 2012 HR, Haarlem

info@4meihaarlem.nl